Załącznik Nr 1 do zarządzenia Nr 1/2025
Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Niechanowie
z dnia 5 maja 2025 r.
STANDARDY OCHRONY MAŁOLETNICH w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w Niechanowie
- WERSJA ZUPEŁNA -
Standardy ochrony małoletnich (dalej jako SOM) to procedura określająca zbiór zasad, procedur i wytycznych, które stanowią szczególne środki przeciwdziałania zagrożeniom przestępczością wymierzoną wobec osób małoletnich. Wdrożona procedura ma na celu zapewnienie najwyższego poziomu bezpieczeństwa i ochrony małoletnich, w ramach świadczonych usług przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Niechanowie (określany dalej jako GOPS), a w szczególności przez osoby świadczące usługi opiekuńcze, specjalistyczne usługi opiekuńcze na rzecz osób małoletnich, usługi asystenta osobistego osoby z niepełnosprawnością a także asystentów rodziny.
1. Zasady zapewniające bezpieczne relacje między małoletnim a pracownikami GOPS-u,
a w szczególności zachowania niedozwolone wobec małoletnich.
1.1 Pracownicy/zleceniobiorcy GOPS-u mający bezpośredni kontakt z małoletnimi powinni wykonywać swoje zadania w sposób zapewniający poszanowanie praw osób trzecich, w szczególności praw dzieci, z szacunkiem oraz w sposób uprzejmy i kulturalny.
1.2. Niedopuszczalne jest stosowanie wobec małoletnich jakichkolwiek form przemocy słownej, a tym bardziej fizycznej.
1.3. Pracownicy/zleceniobiorcy GOPS-u, o których mowa w pkt 1.1. mają obowiązek powstrzymać się od jakichkolwiek zachowań, które mogłyby naruszać przestrzeń osobistą małoletniego, powodować
u niego poczucie zagrożenia, dyskomfortu lub strachu.
1.4. Pracownicy/zleceniobiorcy GOPS-u, o których mowa w pkt 1.1. powinni zwracać uwagę na niepokojące zachowania małoletnich, które mogą świadczyć o ich krzywdzeniu i powinni podjąć próbę kontaktu z małoletnim w przypadku powzięcia podejrzenia o krzywdzeniu. Jeżeli małoletni próbuje nawiązać kontakt z pracownikiem, powinien on go wysłuchać i w miarę możliwości, uzyskać możliwie najpełniejszą informację o sytuacji małoletniego.
2. Zasady i procedura podejmowania interwencji w sytuacji podejrzenia krzywdzenia lub posiadania informacji o krzywdzeniu małoletniego, a także procedury i osoby odpowiedzialne za składanie zawiadomień o podejrzeniu popełnienia przestępstwa na szkodę małoletniego i zawiadamiania sądu opiekuńczego.
2.1. W sytuacji podejrzenia krzywdzenia lub powzięcia informacji o krzywdzeniu małoletniego pracownik/zleceniobiorca GOPS-u ma obowiązek niezwłocznego poinformowania kierownika o tym fakcie w formie ustnej, a także formie pisemnej, poprzez przedłożenie stosownej notatki służbowej.
2.2. Przekazanie informacji, o której mowa w pkt 2.1. powinno nastąpić jeszcze w tym samym dniu,
w którym pracownik/zleceniobiorca powziął podejrzenie lub informację. Jeżeli pracownik/zleceniobiorca nie jest już obecny w danym dniu w siedzibie GOPS-u, ma obowiązek przekazać informację telefonicznie.
2.3. Po przekazaniu informacji, o której mowa w pkt 2.1. do kierownika, osoba ta powinna w pierwszej kolejności ustalić czy zachodzą przesłanki uzasadniające wszczęcie procedury zabezpieczenia dziecka na podstawie art. 12a ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej, a następnie ustalić jakie podmioty
i instytucje powinny zostać poinformowane o podejrzeniu krzywdzenia małoletniego.
2.4. W celu poczynienia ustaleń, o których mowa w pkt 2.3. może zostać zwołana wewnętrzna komisja, składająca się z kierownika GOPS-u, pracownika socjalnego nadzorującego teren, w którym wystąpiło prawdopodobieństwo podejrzenia o krzywdzeniu małoletniego, pracownika, który powziął podejrzenie lub uzyskał informację o krzywdzenia małoletniego oraz w zależności od potrzeb, asystenta rodziny, psychologa czy terapeuty.
2.5. Jeżeli w wyniku ustaleń, o których mowa w pkt 2.3 i 2.4. zostanie ustalone, że zasadnym jest skierowanie do sądu rodzinnego wniosku, o którym mowa w art. 572 k.p.c. lub złożenie zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, kierownik GOPS-u niezwłocznie kieruje taki wniosek do właściwych organów.
2.6. Pracownik/zleceniobiorca po dokonaniu wstępnej diagnozy sytuacji i podejrzeniu stosowania przemocy lub pozyskaniu tej informacji ma obowiązek ewentualnego wszczęcia procedury „Niebieskie Karty”, zgodnie z postanowieniami pkt 3.
3. Procedura wszczęcia procedury „Niebieskie Karty”.
3.1. Obowiązek wszczęcia procedury „Niebieskie Karty” i wypełnienia formularza Niebieska Karta A spoczywa na wszystkich pracownikach socjalnych, asystentach rodziny, asystentach osobistych osób z niepełnosprawnością zatrudnionych w GOPS-ie.
3.2. W przypadku powzięcia podejrzenia lub uzyskania informacji o krzywdzeniu małoletniego, które może wyczerpywać znamiona przemocy domowej w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej, pracownicy GOPS-u, o których mowa w pkt 3.1. mają obowiązek niezwłocznie wypełnić formularz Niebieskiej Karty A .
3.3. Wypełniając formularz Niebieskiej Karty A pracownik GOPS-u stosuje zasady wynikające
z przepisów ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej oraz z rozporządzenia wykonawczego,
w tym przekazuje osobie doznającej przemocy domowej lub osobie ją reprezentującej/rodzicowi/opiekunowi prawnemu formularz Niebieskiej Karty B.
3.4. Po wypełnieniu formularza Niebieska Karta A pracownik wszczynający procedurę Niebieskie Karty ma obowiązek niezwłocznie przekazać ten formularz do Przewodniczącego Zespołu Interdyscyplinarnego w Gminie Niechanowo lub Zastępcy Przewodniczącego Zespołu Interdyscyplinarnego w Gminie Niechanowo.
4. Zasady przeglądu i aktualizacji standardów.
4.1. SOM podlegają co dwa lata weryfikacji w celu zapewnienia ich dostosowania do aktualnych potrzeb oraz zgodności z obowiązującymi przepisami. Wnioski z przeprowadzonej oceny należy pisemnie udokumentować.
4.2. Weryfikacja, o której mowa w pkt 4.1. dokonywana jest przez kierownika GOPS-u lub osobę przez niego wyznaczoną.
4.3. W wyniku weryfikacji, o której mowa w pkt 4.2. sporządzany jest raport ewaluacyjny, w którym wskazane są ewentualne sugestie i kierunki aktualizacji standardów.
5. Zakres kompetencji osoby odpowiedzialnej za przygotowanie pracowników GOPS-u do stosowania standardów, zasady przygotowania tych pracowników do ich stosowania oraz sposób dokumentowania tej czynności.
5.1. Osobę odpowiedzialną za przygotowanie pracowników/zleceniobiorców GOPS-u do stosowania standardów wyznacza kierownik GOPS-u.
5.2. Kierownik GOPS-u może zlecić zadanie, o którym mowa w pkt 5.1. podmiotowi zewnętrznemu, dającemu rękojmię należytego wykonania przedmiotowych zadań, posiadającemu stosowne kompetencje i doświadczenie.
5.3. W ramach przygotowania pracowników GOPS-u do stosowania standardów przeprowadzane jest szkolenie pracowników/zleceniobiorców w przedmiotowym zakresie, w terminie do 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszych standardów. Obecność na szkoleniu, o którym mowa potwierdzona jest imienną listą obecności.
5.4. Dopuszcza się możliwość pisemnego poinformowania pracowników/zleceniobiorców GOPS-u o zapisach standardów ochrony małoletnich. Fakt zapoznania się z zapisami standardów zostaje potwierdzony oświadczeniem, o którym mowa w pkt 5.5.
5.5. Każdy z pracowników/zleceniobiorców GOPS-u składa oświadczenie o zapoznaniu się ze standardami ochrony małoletnich obowiązującymi w GOPS-ie.
6. Zasady i sposób udostępniania rodzicom albo opiekunom prawnym lub faktycznym oraz małoletnim standardów do zapoznania się z nimi i ich stosowania.
6.1. Niniejsze standardy podlegają opublikowaniu na stronie internetowej GOPS-u, w Biuletynie Informacji Publicznej GOPS-u oraz są wywieszone na tablicy ogłoszeń mieszczącej się w siedzibie GOPS- u.
6.2. Niezależnie od publikacji standardów w formie określonej w pkt 6.1., pracownik/zleceniobiorca GOPS-u realizujący usługi względem małoletniego przekazuje wersję zupełną niniejszych standardów rodzicom, opiekunom prawnym lub opiekunom faktycznym małoletniego, a osoby te potwierdzają na piśmie otrzymanie przedmiotowych standardów.
6.3. Małoletnim, wobec których realizowane są usługi przez pracowników/zleceniobiorców GOPS-u otrzymują wersję skróconą niniejszych standardów, z zastrzeżeniem pkt 6.4.
6.4. Małoletni, wobec których realizowane są usługi przez pracowników/zleceniobiorców GOPS-u otrzymują wersję skróconą standardów. Jeżeli rozwój psychiczny małoletniego i stan jego zdrowia uniemożliwiają zrozumienie założeń niniejszych standardów, pracownik/zleceniobiorca GOPS-u może odstąpić od realizacji tego obowiązku
7. Osoby odpowiedzialne za przyjmowanie zgłoszeń o zdarzeniach zagrażających małoletniemu
i udzielenie mu wsparcia.
7.1. Wszyscy pracownicy GOPS-u są zobowiązani do przyjmowania zgłoszeń o zdarzeniach zagrażających małoletniemu i udzielenie mu wsparcia.
7.2. Niezależnie od obowiązku określonego w pkt 7.1., kierownik GOPS-u lub w przypadku jego usprawiedliwionej nieobecności osoba go zastępująca, jest pracownikiem koordynującym przyjmowanie zgłoszeń o zdarzeniach zagrażających małoletniemu i organizację pomocy oraz wsparcia dla takiego małoletniego.
8. Sposób dokumentowania i zasady przechowywania ujawnionych lub zgłoszonych incydentów lub zdarzeń zagrażających dobru małoletniego.
8.1. Tworzy się wewnętrzny rejestr ujawnionych lub zgłoszonych incydentów lub zdarzeń zagrażających dobru małoletniego.
8.2. Rejestr, o którym mowa w pkt 8.1. przechowywany jest w siedzibie GOPS-u.
8.3. Kierownik GOPS-u, lub w przypadku jego usprawiedliwionej nieobecności osoba go zastępująca, jest osobą odpowiedzialną za prowadzenie i uzupełnianie rejestru, o którym mowa w pkt 8.1.
9. Zasady ustalania planu wsparcia małoletniego po ujawnieniu krzywdzenia.
9.1. W przypadku ujawnienia krzywdzenia małoletniego osoby odpowiedzialne przygotowują plan wsparcia małoletniego, z zastrzeżeniem pkt 9.2.
9.2. Jeżeli równolegle prowadzona jest procedura „Niebieskie Karty”, w której małoletni uznany jest za osobę doznającą przemocy, nie ustala się planu wsparcia.
9.3. Za przygotowanie i realizację planu wsparcia odpowiedzialny jest pracownik socjalny oraz asystent rodziny współpracujący z rodziną, w której doszło do krzywdzenia małoletniego.
9.4. W miarę możliwości plan wsparcia jest przygotowywany wspólnie lub w porozumieniu z psychologiem.
Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Niechanowie
Anita Szykowana
